استفتائات وقف از منظر حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای

سوال: فرد خیری زمین خود را با شرط احداث مدرسه و زمین ورزش فقط برای دانش آموزان مدارس وقف می نماید. مستدعی است اعلام بفرمایید: 

آیا از زمین صدر الذکر می توان غیر آنچه که مد نظر واقف بوده است بهره برداری نمود یا خیر؟

آیه با نظر مسئولین مافوق در وزارت آموزش و پرورش می توان در ازاء گرفتن امکاناتی به سازمان دیگری واگذار نمود یا خیر؟

جواب: الوقوف علی حسب ما یوقفها اهلها و هیچ گونه تغییر و تبدیل در وقف جایز نیست،والله العالم

جایگاه و اهمیت وقف

وقف از ابواب فقه است و در کتاب های فقهی،از شرایط صحت و احکام آن بحث می شود.در کتاب های روایی،وقف در کنار صدقه و هبه و مانند آن آمده است.در قرآن ، عنوان وقف نیامده است؛ اما در کتاب های آیات الاحکام، وقف در ردیف سکنی ( استفاده از منافع یک مال برای مدت معین ) و صدقه و هبه معرفی شده و تحت عنوان کلی عطایای منجزه مالی که بدون دریافت عوض به دیگری پرداخت می شود)جای گرفته و مصداق برخی مفاهیم آیات قرآن همچون انفاق و بخشیدن مال شمرده شده است.

بنابر روایات ،صدقه جاریه(وقف) از چیزهایی است که پس از مرگ مومن ادامه می یابد و برای او سودمند خواهد بود.البته در این روایات ، واژه وقف کمتر استفغاده شده و تعبیر صدقه رایج تر است.اما در روایات مربوط به احکام وقف ،واژه  وقف به کار رفته است.

وقف از موضوعات پر بحث میان مسلمانان بوده و به جز نوشته های فقهی، کتاب های مستقل و همچنین مقالات بسیاری در این زمینه نوشته شده است.در کتاب ماخذ شناسی وقف ،شامل کتاب،مقاله، پایان نامه،نسخه خطی،خبر و گزارش مجلات معرفی شده است.

منابع:

نک :محقق حلی،شرایع الاسلام. صدوق،من لا یحضره الفقیه.

طالعی،معرفی و نقد ماخذ شناسی وقف